Ruta od Zemuna do Avale pogodna je za jednodnevni izlet automobilom jer povezuje nekoliko različitih delova Beograda bez potrebe za dugim zadržavanjem u centru.
Polazi se iz istorijskog Zemuna, prolazi kroz Novi Beograd i centralne gradske zone, a završava na Avali, jednom od glavnih beogradskih izletišta, udaljenom oko 17 kilometara od grada.
Glavne celine izleta lako se mogu rasporediti tokom jednog dana:
- jutarnja šetnja kroz Zemun;
- vožnja kroz grad uz jednu kraću usputnu pauzu;
- najveći deo vremena rezervisan za obilazak Avale.
Kontrast između Gardoša, Dunava i starog jezgra Zemuna na početku rute i šuma, spomenika i panoramskih pogleda na Avali daje ovom putovanju jasnu celinu.
Zemun je početak rute
Obilazak može da počne na Gardošu, jednom od najprepoznatljivijih delova Zemuna.
Kula Gardoš i okolne stare ulice dobar su uvod u rutu, a sa uzvišenja se pruža pogled na Zemun, Dunav i širi prostor Beograda.
Od Gardoša se može spustiti prema starom jezgru Zemuna i nastaviti do keja. Za ovaj deo izleta vredi izdvojiti vreme za tri različita ambijenta:
- Kulu Gardoš i pogled sa uzvišenja;
- stare zemunske ulice i istorijsko jezgro;
- Zemunski kej i šetnju uz Dunav.
Nakon obilaska keja put se nastavlja automobilom prema Novom Beogradu.
Ako za ovaj jednodnevni izlet nemate sopstveno vozilo, Rent a car u Zemunu omogućava da automobil preuzmete upravo na početnoj tački rute, a zatim nastavite prema centru Beograda i Avali.
Time se završava mirniji, istorijski deo obilaska i počinje prelazak kroz savremene gradske zone.
Vožnja kroz Beograd
Iz Zemuna se preko Novog Beograda nastavlja ka centru, ali ovaj deo puta ne treba pretvarati u zaseban celodnevni obilazak.
Dve lokacije posebno se lako uklapaju u takav plan:
- Kalemegdan, ako želite kratku šetnju i pogled na ušće Save u Dunav;
- Hram Svetog Save, ako vam više odgovara pauza na pravcu prema južnom delu grada.
Posle toga treba nastaviti ka izlazu iz užeg gradskog područja.
Duža zadržavanja u centru smanjuju vreme za obilazak Avale, gde se nalazi najveći broj tačaka predviđenih ovom rutom.
Put ka Avali
Do Avale se može stići auto-putem, Avalskim putem ili obilaznicom oko Beograda. Izbor pravca zavisi od dela grada iz kojeg se prilazi i trenutnih uslova u saobraćaju.
Jedna od mogućnosti je pravac putem E75 kroz Veliki Mokri Lug.
U povoljnim uslovima, vožnja iz Beograda do Avale traje okvirno pola sata.
Važne tačke završnog prilaza su raskrsnica kod Hotela Hiljadu ruža i Pinosava, gde se skreće prema vrhu Avale.
Na poslednjem delu vožnje treba računati na nekoliko specifičnih uslova:
- put od podnožja ka vrhu je jednosmeran;
- kolovoz je uzak i ima veliki broj krivina;
- nema mogućnosti za preticanje;
- istim putem kreću se pešaci i biciklisti.
Zbog toga je na usponu potrebna sporija i pažljivija vožnja, naročito vikendom i u periodima kada na Avali ima više posetilaca.
Šta obići na Avali
Avala nije samo mesto za posetu tornju. Na relativno malom prostoru nalaze se spomenici, istorijski objekti, šumske staze, verski objekat i nekoliko mesta sa pogledom na Beograd i okolinu.
Spomenik Neznanom junaku
Spomenik Neznanom junaku podignut je na mestu nekadašnjeg srednjovekovnog Žrnova, prema projektu Ivana Meštrovića. Nalazi se na vrhu Avale, na prostranom platou sa kojeg se pruža pogled na Beograd i okolinu.
Lokacija je značajna i zbog činjenice da se na istom mestu prepliću srednjovekovna istorija Avale i memorijalna arhitektura 20. veka.
Hotel Avala
Hotel Avala podignut je 1928. godine i jedan je od istorijskih objekata na vrhu planine.
Ispred hotela nalaze se dva detalja po kojima je ovaj objekat posebno prepoznatljiv:
- dve sfinge;
- skulpture su delo vajara Vladimira Zagorodnjuka.
Položaj hotela omogućava da se njegov obilazak poveže sa Spomenikom Neznanom junaku i šetnjom prema drugim delovima vrha.
Pešačke staze i avalska šuma
Za obilazak Avale nije neophodno sve vreme koristiti automobil. Obnovljena pešačka staza od podnožja do vrha omogućava da se deo uspona pređe kroz šumu.
Njene osnovne karakteristike su:
- dužina od oko 1.600 metara;
- visinska razlika od približno 180 metara;
- klupe, odmorišta i putokazi duž trase.
Staza je pogodna za posetioce koji žele da veći deo izleta provedu u prirodi, a ne samo na prostorima oko glavnih znamenitosti.
Priroda Avale
Prirodni značaj Avale vidi se i u broju zabeleženih biljnih i životinjskih vrsta. Na njenom prostoru evidentirano je približno:
- 600 biljnih vrsta;
- 70 vrsta ptica.
Zbog toga su šumske staze i mirniji delovi Avale vredni obilaska i nezavisno od tornja i spomenika.
Crkva Svetog despota Stefana Lazarevića
Na oko stotinak metara od Avalskog tornja nalazi se Crkva Svetog despota Stefana Lazarevića.
Reč je o crkvi brvnari podignutoj 2017. godine, smeštenoj u mirnom i zelenom delu Avale, pa se ambijent oko nje jasno razlikuje od prostora neposredno oko tornja.
Zbog male udaljenosti od Avalskog tornja može se obići peške u okviru iste šetnje, bez dodatnog pomeranja automobila. Poseta ne zahteva mnogo vremena, pa se lako uklapa između obilaska tornja, vidikovca i okolnih pešačkih staza.
Avalski toranj i vidikovac
Avalski toranj visok je 204 metra i ima 38 spratova. Za posetioce su posebno važne dve visinske tačke:
- kafić se nalazi na 119. Metru;
- vidikovac je na 122. metru.
Sa vidikovca se pruža panorama Beograda i šire okoline, pa je toranj jedna od glavnih završnih tačaka obilaska Avale.
Parking na Avali
Na Avali postoji više mesta na kojima je moguće ostaviti automobil, pa izbor parkinga može da se prilagodi delu izletišta koji prvo želite da obiđete.
Automobil se može parkirati:
- na platou ispod Hotela Avala;
- ispred Hotela Avala;
- kod planinarskog doma Mitrovićev dom;
- kod Avalskog tornja.
Parking kod Avalskog tornja navodi se kao najveći i najbolje uređen.
Na prilaznim putevima treba obratiti pažnju na automobile parkirane uz kolovoz i moguća nagla isparkiravanja.
Plato ispod Hotela Avala posut je tucanikom i sitnim kamenjem, pa je na njemu preporučljiva sporija vožnja.
Ako je moguće, praktičnije je ostaviti automobil na jednom mestu i nekoliko obližnjih lokacija obići peške, umesto traženja novog parkinga kod svake znamenitosti.
Zaključak
Ruta od Zemuna do Avale povezuje Dunav, istorijsko jezgro Zemuna, savremene gradske zone i prirodu na južnom obodu Beograda.
Avala pritom nudi mnogo više od samog tornja. Spomenik Neznanom junaku, Hotel Avala, pešačke staze, šuma, Crkva Svetog despota Stefana Lazarevića, memorijalne lokacije i vidikovci omogućavaju da se završni deo izleta organizuje prema vremenu i interesovanjima.
Cela ruta može da se posmatra i kroz dve panorame Beograda: putovanje počinje pogledom sa Gardoša, a završava se pogledom sa Avale.